ਲੋਹੜੀ ਧੀਆਂ ਦੀ

ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਇੱਕ ਜਣਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫਲਾਨੇ ਨੇ ਤਾਂ ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਜੰਮ ਲਈਆਂ । ਪਰ ਦੂਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਗੱਲ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨੀ ਨਾ ਸਮਝੀ ਦੀ ਵੀ ਆ। ਫਲਾਨੇ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੰਡਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀ ਜੰਮ ਪਈ । ਕਹਿੰਦਾ ਫਿਰੇ ਰੱਬ ਨੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰਿਆ । ਮੂਰੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬੱਸ ਕਰਦਾ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸਮਝਿਆ ਰੱਬ ਨੇ ਰੋੜੇ ( ਪੰਜ ਮੁੰਡੇ ) ਬਥੇਰੇ ਮਾਰੇ ਸੀ ਹੁਣ ਕਹਿਨੈ ਪੱਥਰ ਮਾਰਿਆ । ਕੁੜੀ ਦੇ ਜੰਮਣ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਿਆਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ । ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਨੇ ਵੀ ਕਰਵਟ ਲਈ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਹੜੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਰੀ ਹੈ । ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਮੰਚ ਮਾਨਸਾ ਵੱਲੋਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ । ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤੇਹਰਵਾਂ ਸਮਾਗਮ ਸੀ। ਚੇਤਨਾ ਮੰਚ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਗੀਆਂ ਔਰਤ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਅਫਜਾਈ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਚਿੰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਪੰਜਾਬੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾ: ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਇੰਜ: ਸੰਗੀਤਾ ਸਿੰਗਲਾ, ਜੋ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਚੀਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤੈਨਾਤ ਨੇ, ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਡਾਕਟਰ ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਪੜਨ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਗੱਲ ਸੀ । ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਘਰ ਧੀ ਨੂੰ ਪੜਨ ਭੇਜਦਾ ਵੀ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤਰ੍ਹਾਂ-2 ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ । ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਕੁੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਲਈ ਲੰਘਦੀ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਦਾਹੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ "ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਰਾਮ-ਰਾਮ" ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਸਦੇ। ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਚੰਨ ਚਾੜ ਕੇ ਮੁੜਨਗੀਆਂ ।
ਭਾਵੇ ਹੁਣ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਤੇ ਅਣਪੜ੍ਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਵਿਤਕਰਾ ਤਾ ਨੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਕੁੜੀ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਪੂਰਨ ਬਰਾਬਰੀ ਹਾਲੇ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀ ਕੀਤੀ।